II. OBLICZANIE DOCHODU
Podatek płacimy od dochodu, który osiągnęliśmy
w danym roku.
Dochód = przychód - koszty uzyskania
przychodu
1. Wypełniając zeznanie podatkowe sumujemy
wszystkie przychody podlegające opodatkowaniu,
czyli m.in. środki z:
- pracy na etacie (lub części etatu),
- umowy zlecenia, umowy o dzieło,
- renty, emerytury,
- najmu, dzierżawy,
- działalności gospodarczej wykonywanej na własny
rachunek,
- innych źródeł, nawet tych niewymienionych w ustawie.
Na odrębnych zasadach opodatkowane są spadki i darowizny.
UWAGA: Należy pamiętać, że istnieją też kwoty,
które nie są opodatkowane (listę tych tzw. zwolnień przedmiotowych
podajemy poniżej). Oznacza to, iż kwoty te są wolne od podatku i
nie dodajemy ich do kwoty przychodów.
2. Od obliczonej kwoty przychodu
odejmujemy tzw. koszty uzyskania przychodu. W 2005
r. są to następujące kwoty:
Zryczałtowane koszty uzyskania:
>> dla pracujących na jednym etacie:
- miesięcznie - 102,25 zł,
- za cały rok - 1227 zł.
>> dla wieloetatowców – maksymalnie 1840,77 zł rocznie.
Koszty uzyskania dla osób pracujących poza miejscem stałego lub
czasowego zamieszkania, nieotrzymujących rozłąkowego:
>> dla pracujących na jednym etacie:
- miesięcznie - 127,82 zł,
- za cały rok - 1533,84 zł.
>> dla wieloetatowców – maksymalnie 2300,94 zł rocznie.
W celu podwyższenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu
wykonywania pracy poza miejscem stałego lub czasowego zamieszkania,
pracownik powinien złożyć pracodawcy odpowiednie oświadczenie.
Jeżeli roczne koszty uzyskania przychodów, określone powyżej, są
niższe od wydatków na dojazd do zakładu pracy autobusem, koleją lub
środkami komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku
koszty te mogą być przyjęte w wysokości wydatków faktycznie
poniesionych (konieczne są imienne bilety okresowe).
Wyżej określone koszty przyjmuje się w przypadku zatrudnienia.
Inaczej będzie np. dla umowy zlecenia (20% kwoty przychodu). Jeżeli
jednak podatnik udokumentuje, że koszty uzyskania przychodów były
wyższe, przyjmuje się je w wysokości kosztów faktycznie
poniesionych.
W przypadku rent i emerytur nie przyjmuje się w ogóle
kosztów uzyskania przychodów.
3. W ten sposób, po odjęciu kosztów uzyskania od przychodu,
otrzymujemy dochód.
Jakie kwoty są zwolnione od podatku dochodowego
Lista przykładowych zwolnień przedmiotowych:
1) renty inwalidów wojennych i wojskowych,
2) odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa
administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw (np.
odszkodowania za uszkodzenie ciała poniesione w wyniku wypadku
samochodowego, za wypadek przy pracy, renty odszkodowawcze z
PZU),
3) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych
(jeśli ubezpieczyliśmy się sami lub ubezpieczyliśmy mieszkanie,
samochód, np. odszkodowania z tytułu ubezpieczenia auto casco albo
od następstw nieszczęśliwych wypadków),
4) świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie przepisów o
świadczeniach rodzinnych (czyli: zasiłek rodzinny oraz dodatki do
zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i
świadczenie pielęgnacyjne), dodatki rodzinne i pielęgnacyjne oraz
zasiłki porodowe,
5) zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych,
klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci – do wysokości
nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł,
6) świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne wypłacane zamiast
tych świadczeń otrzymywane przez emerytów i rencistów od byłych
pracodawców oraz od związków zawodowych – do wysokości
nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł,
7) dodatki mieszkaniowe i ryczałty na zakup opału,
przyznane na podstawie przepisów o dodatkach
mieszkaniowych,
8) diety i pozostałe należności z tytułu krajowych i zagranicznych
podróży służbowych,
9) wartość rzeczowych świadczeń otrzymanych przez pracownika,
sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń
socjalnych lub funduszy związków zawodowych - do wysokości
nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł. Rzeczowymi
świadczeniami nie są: bony, talony i inne znaki, uprawniające do
ich wymiany na towary lub usługi,
10) ryczałt energetyczny dla kombatantów, dodatek
kombatancki,
11) świadczenia z pomocy społecznej (np. zasiłki
stałe, okresowe, celowe, wartość pochodzących z pomocy społecznej
świadczeń rzeczowych, otrzymanych posiłków, odzieży, opału
itp.),
12) świadczenia otrzymywane na:
- rehabilitację zawodową, społeczną i leczniczą osób
niepełnosprawnych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych oraz z zakładowych funduszy
rehabilitacji,
- doraźną lub okresową pomoc dla kombatantów oraz pozostałych
po nich członków rodzin ze środków Państwowego Funduszu
Kombatantów,
13) stypendia naukowe,
14) nagrody wypłacane przez Polski Komitet Olimpijski i Polski
Komitet Paraolimpijski za uzyskanie wyników na igrzyskach
olimpijskich i paraolimpijskich,
15) świadczenia pieniężne przyznane na podstawie ustawy z dn.
31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom
deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy
przez III Rzeszę i ZSRR,
16) kwoty jednorazowej pomocy finansowej wypłaconej ofiarom
prześladowań hitlerowskich przez Fundację Polsko-Niemieckie
Pojednanie,
17) przychody wolontariuszy otrzymane od organizacji pozarządowych
i innych podmiotów (np. organizacji kościelnych takich jak
Caritas), organów administracji publicznej oraz ich jednostek
organizacyjnych (np. ośrodków pomocy społecznej, domów pomocy
społecznej) z tytułu szkoleń, badań lekarskich, wyżywienia,
wyposażenia w środki ochrony osobistej, składki na powszechne
ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia od następstw
nieszczęśliwych wypadków.
Wypełniając zeznanie podatkowe, posługujemy się informacjami,
które otrzymujemy z zakładu pracy, ZUS-u, czy od zleceniodawcy. Tam
znajdziemy obliczone kwoty przychodu, kosztów uzyskania, dochodu i
zaliczek wpłaconych na poczet należnego podatku.
Rozliczając się z urzędem skarbowym możemy wpływać na wysokość
zapłaconego przez nas podatku dochodowego w ciągu danego roku
poprzez:
- odliczenia od dochodu,
- odliczenia od podatku.
Odliczenia od dochodu są korzystniejsze niż odliczenia od
podatku. Dotyczy to osób o wyższych dochodach (z II i III
przedziału podatkowego). Różnica polega na tym, że odliczając
określoną kwotę od dochodu, odzyskujemy odpowiednio 19%, 30%
lub 40% poniesionych wydatków. Gdy odliczamy od podatku, to
odzyskujemy 19% poniesionych wydatków (w jednym przypadku 30%),
ponieważ odliczamy tylko 19% wydatków.
Wybór tych dwóch rodzajów odliczeń:
>> od dochodu - więcej...
>> od podatku - więcej...
.
