II. UPRAWNIENIA
Z jakich form pomocy korzysta osoba zarejestrowana w PUP?
- Zgodnie z art. 31 ustawy, bezrobotny otrzymuje zaświadczenie o uprawnieniach do świadczeń
zdrowotnych. Daje ona prawo do świadczeń zdrowotnych, na takich samych zasadach jak wszyscy
ubezpieczeni, zarówno bezrobotnemu, jak i członkom jego rodziny. Urząd pracy odprowadza za
bezrobotnego składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Uprawnienie to obejmuje także osoby, które nie
mają prawa do pobierania zasiłku, jak też członków rodzin tych osób (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o
powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym).
- Może korzystać z informacji o wolnych miejscach pracy, które posiada Urząd Pracy.
- Może być skierowana przez Urząd Pracy na szkolenie umożliwiające zdobycie nowych kwalifikacji.
W trakcie szkolenia otrzymuje dodatek szkoleniowy wynoszący 20% zasiłku dla bezrobotnych. Urząd
pokrywa koszty szkolenia, ale jeśli nie ukończy się go z własnej winy poniesione opłaty podlegają
zwrotowi (art. 16 ust. 4 ustawy).
- Może być skierowana do prac interwencyjnych lub robót publicznych, jeśli urząd pracy nie ma
propozycji pracy odpowiadającej kwalifikacjom.
- Ma prawo do pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej (ale nie na zakup
ziemi) w wysokości nie wyższej niż dwudziestokrotne przeciętne wynagrodzenie (art. 18 ust. 1 pkt 2
w związku z art. 18 ust. 2).
- Ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Okres pobierania zasiłku wlicza się do
okresu pracy wymaganego do nabycia/zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów składkowych w
ramach ubezpieczeń społecznych.
Kto może otrzymać zasiłek dla bezrobotnych?
Aby otrzymywać zasiłek zarejestrowany bezrobotny musi spełnić jednocześnie dwa warunki
(art. 23 ustawy):
1. Urząd Pracy nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, skierowania do prac
interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy (powstałe w wyniku
udzielenia pożyczki).
2. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był zatrudniony łącznie przynajmniej
365 dni.
Zasiłek traci osoba, która nie przyjęła propozycji zatrudnienia, odpowiadającego jej
kwalifikacjom i wykształceniu. Ponownie o zasiłek może się ona ubiegać po 90 dniach.
Okres pobierania zasiłku
Okresy otrzymywania zasiłku mogą być różne m.in. uzależnione jest to od stopy bezrobocia
na danym terenie (art. 25 ustawy):
- Na terenie powiatu/gminy o niskim bezrobociu (tj. stopa bezrobocia nie przekracza przeciętnej
stopy bezrobocia w kraju np. w Warszawie) zasiłek otrzymuje się nie dłużej niż przez 6
miesięcy.
- Na terenie powiatu/gminy o wysokim bezrobociu (tj. stopa bezrobocia przekracza przeciętną stopę
bezrobocia w kraju) zasiłek otrzymuje się nie dłużej niż przez 12 miesięcy.
Zasiłek dla bezrobotnych można też otrzymywać przez 18 miesięcy. Dotyczy to:
- osób mieszkających w dniu nabycia prawa do zasiłku i w okresie jego pobierania, na
obszarze działania PUP, na terenie którego stopa bezrobocia przekracza 2-krotnie przeciętną stopę
bezrobocia w kraju; jednocześnie osoby te powinny posiadać co najmniej 20-letni okres uprawniający
do zasiłku,
- lub osób, które mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek
bezrobotnego jest także bezrobotny i skończył się jego okres pobierania zasiłku.
Ile wynosi zasiłek?
Jego wysokość zależy od tzw. okresu uprawniającego do zasiłku (długości łącznego okresu
pracy, ale doliczamy m.in. okresy służby wojskowej, urlopu wychowawczego, inne - za które op łacano
składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy - patrz: art. 23 ust. 2 Ustawy). Jeśli
wynosi on:
- do 5 lat - otrzymuje się 80% podstawowej kwoty zasiłku,
- 5 i więcej niż 5, ale mniej niż 20 lat - otrzymuje się 100% podstawowej kwoty zasiłku,
- co najmniej 20 lat - otrzymuje się 120% podstawowej kwoty zasiłku (patrz: art. 24 ustawy).
Zasiłek jest waloryzowany. Zasiłek wynosi 504,20 zł (od
1.03.2004 r.).
O czym jeszcze warto wiedzieć?
PUP może:
- może przyznać osobie skierowanej do pracy poza miejscem stałego zamieszkania bilet kredytowy na
przejazd do miejsca zatrudnienia najtańszym środkiem komunikacji publicznej,
- zwrócić część lub całość kosztów dojazdów do pracy i zakwaterowania osobie zamieszkałej w
powiecie (gminie) uznanym za zagrożony wysokim bezrobociem strukturalnym, która została skierowania
i rozpoczęła pracę, staż lub szkolenie poza miejscem stałego zamieszkania (art. 31 pkt 4 i 6).
W powiatach / gminach zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym określa je Rada
Ministrów w drodze rozporządzenia) mogą być stosowane szczególne zasady w celu ograniczenia
bezrobocia i jego skutków (np. wydłużony okres pobierania zasiłku).
