Paszport
Ustawa o paszportach z dn. 29 listopada 1990 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 2, poz. 5 z późn.
zm.)
Każdy polski obywatel ma prawo do otrzymania paszportu. Prawo to może zostać odebrane tylko w
wypadkach przewidzianych w ustawie (art. 6), ale nie ma wśród nich powodów związanych jednoznacznie
z "bezdomnością". W świetle obowiązującego prawa bezdomność nie stanowi więc
podstawy do odmowy wydania paszportu . W praktyce jednak osoby bezdomne ubiegające się o
paszport spotykają się z trudnościami.
>> Paszporty wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego osoby
ubiegającej się o paszport. Wprawdzie ustawa nie posługuje się terminem "zameldowanie na pobyt
stały", tylko terminem "miejsce pobytu stałego", jednak terminy te często
interpretowane są jako równoznaczne i jedyną metodą udowodnienia, że dane miejsce jest miejscem
pobytu stałego jest posiadanie zameldowania na pobyt stały w tym miejscu. Dlatego np. osobie
przebywającej od 5 lat na Dworcu Centralnym w Warszawie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu, trudno
będzie udowodnić w urzędzie wojewódzkim, że Warszawa jest dla niej miejscem pobytu stałego. W
świetle Art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że pobytem
stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego
przebywania, nie jest to praktyka właściwa. Dowodem stałego przebywania w jakimś miejscu może być
oświadczenie zainteresowanego, lub zeznania innych osób, a nie tylko fakt spełnienia obowiązku
meldunkowego. Trzeba jednak przyznać, że wspomniana ustawa właściwie nie uwzględnia sytuacji osób
bezdomnych.
>> Jeśli wojewoda odmówi wydania paszportu można zwrócić się do ministra właściwego do
spraw administracji publicznej (obecnie jest to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji), który
również jest uprawniony do wydania paszportu. Minister może również wyrazić zgodę na wydanie
paszportu przez wojewodę, który nie jest właściwy miejscowo - oznacza to, że np. Wojewoda
Mazowiecki może wydać paszport osobie, która nie ma miejsca pobytu stałego na terenie województwa
mazowieckiego.
Od decyzji w sprawach paszportów przysługuje odwołanie do ministra właściwego
do spraw administracji publicznej.
>> Za wydanie paszportu uprawniającego do wielokrotnych wyjazdów za granicę pobiera się
opłatę paszportową w wysokości 100 zł.
Ulgową opłatę paszportową, w wysokości 50% stawki, pobiera się m. in. od: emerytów, rencistów, osób
niepełnosprawnych w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych oraz współmałżonków tych osób, pozostających na ich wyłącznym utrzymaniu; osób
przebywających w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystających z pomocy
społecznej w formie zasiłków stałych; kombatantów, studentów.
