II.II. NEGOCJACJE POMIĘDZY DŁUŻNIKIEM A
WIERZYCIELEM
Negocjacje są próbą wypracowania porozumienia między dwiema zaangażowanymi w
spór stronami. Są formą polubownego i pozasądowego rozstrzygnięcia sprawy. Warto rozmawiać z
wierzycielem, zanim sprawa trafi do sądu bądź do komornika. Dzięki negocjacji można uniknąć
licznych kłopotów i dodatkowych wydatków, np. kosztów sądowych i kosztów egzekucyjnych. Podczas
negocjacji mamy szansę wypracować rozwiązania korzystniejszego niż w postępowaniu sądowym. Do
negocjacji z wierzycielem należy przygotować się rzetelnie, opracowując konkretne propozycje
rozwiązań: terminy i wysokości spłaty kolejnych rat.
Co może być przedmiotem negocjacji?
a) terminy spłat >> możemy prosić o przesunięcie (odroczenie) terminu płatności,
b) wysokość rat >> możemy wystąpić o zmniejszenie wysokości kolejnych rat,
c) kolejność spłaty >> można rozmawiać o tym, co i w jakiej kolejności będzie spłacane,
d) odsetki >> prośba o wstrzymanie naliczania odsetek, o rozłożenie odsetek na raty,
e) alternatywne formy odpracowania zobowiązań >> np. propozycja prac na rzecz spółdzielni
mieszkaniowej jako forma spłaty.
Jak przygotować się do negocjacji z wierzycielem?
1. Oceniamy sytuację finansową swoją i swojej rodziny oraz możliwości spłaty zadłużenia:
- wysokość dochodu - czyli miesięcznych wpływów do naszego rodzinnego budżetu; sumujemy
dochody całej rodziny,
- wysokość zadłużenia - sumujemy całe zadłużenie wraz z odsetkami,
- wydatki bieżące - sumujemy nasze opłaty bieżące typu: czynsz, gaz, światło, ogrzewanie/opał,
wyżywienie, ubranie.
Tylko dokładna ocena sytuacji finansowej rodziny pomoże dobrze ocenić możliwości spłaty długu. Po
odjęciu od miesięcznego dochodu kwoty przeznaczonej na bieżące wydatki, pozostaje kwota, którą
możemy przeznaczyć na spłatę.
2. Przygotowujemy różne propozycje rozwiązania:
Prezentujemy wierzycielowi wszelkie możliwe propozycje rozwiązań: dotyczące wysokości
kolejnych rat, terminów ich spłaty, kwestii nie naliczania odsetek, warunków umorzenia części lub
całości długów, alternatywnych form spłaty zadłużenia, np. poprzez działanie na rzecz danej
instytucji, osoby.
Wierzyciel nie musi przystać na nasze warunki. Musimy być przygotowani na taką ewentualność, że
nasze propozycje nie zostaną przyjęte w części lub w całości, dlatego warto mieć alternatywne
propozycje różniące się od dotychczasowych, np. wysokością rat, terminami spłaty, formą spłaty, np.
zamiast spłaty możemy zaproponować pracę na rzecz wierzyciela.
3. Wykazać wolę współpracy:
- warto wyjaśnić przyczyny zaistniałej sytuacji - powiedzieć, dlaczego doszło do
zadłużenia,
- przedstawić faktyczne możliwości finansowe spłaty,
- zaproponować wysokość poszczególnych rat spłaty oraz
- terminy w jakich będą dokonywane.
4. Pokazać, że jesteśmy poważnym partnerem i poważnie traktujemy drugą stronę -
wiarygodność możemy odbudować poprzez:
- punktualność, dotrzymywanie ustalonych terminów spotkań,
- wyjaśnienie powodów zaniedbań,
- stały kontakt z kredytodawcą,
- dotrzymywanie warunków ugody (terminy, częstotliwość, wysokość zobowiązania finansowego),
- informowanie wierzyciela o każdej zmianie i przyczynach niedotrzymania umowy, ustalanie z nim
dalszych warunków postępowania.
PRZEBIEG POSTĘPOWANIA NEGOCJACYJNEGO:
A. Uzyskanie zgody na negocjacje ze strony wierzyciela Uzyskanie zgody na
negocjacje ze strony wierzyciela - jeśli wierzyciel chce z nami rozmawiać, to znaczy, że
odnieśliśmy pierwszy negocjacyjny sukces.
B. Ustalenie dokładnego miejsca, terminu i (przybliżonego) czasu trwania spotkania.
C. Spotkanie negocjacyjne Ustalenie dokładnego miejsca, terminu i
(przybliżonego) czasu trwania spotkania.
C. Spotkanie negocjacyjne - strony prezentują wzajemnie propozycje i wypracowują
rozwiązanie.
D. Możliwe efekty postępowania negocjacyjnego:
Możliwe efekty postępowania negocjacyjnego:
- ugoda - pisemne porozumienie zawarte między stronami określające warunki spłaty
i konsekwencje w razie ich niedotrzymania (np. postępowanie sądowe),
- zawieszenie rozmów - powstrzymanie rozmów na pewnym etapie bez ostatecznego
zerwania negocjacji. Takie rozstrzygnięcie daje szansę na dalsze negocjacje,
- zerwanie rozmów - często ostateczne odstąpienie od negocjacji. Taka sytuacja
może wiązać się z wystąpieniem na drogę sądową.
Możliwe warianty ugody:
- odroczenie spłaty długów,
- rozłożenie spłaty długów na raty,
- zmniejszenie sumy długów, z możliwością rozłożenia kwoty długu na raty,
- zmniejszenie sumy,
- wskazanie, czy i w jaki sposób wykonanie zobowiązań objętych układem ma być zabezpieczone.
Zobowiązanie finansowe wobec wierzyciela wygasa:
- w razie spłaty całości zadłużenia wraz z odsetkami,
- gdy wierzyciel zwalnia dłużnika ze spłaty długu, a dłużnik przyjmuje te warunki,
- w razie umorzenia długu.
Umorzeniu nie podlegają wierzytelności o dostarczenie środka utrzymania np. alimenty (art. 508
Kodeksu cywilnego).
Co zrobić, jeśli rozmowy/negocjacje w celu polubownego załatwienia
sprawy, nie odniosą pożądanego skutku?
Jeśli rozmowy zostaną zerwane bądź zawieszone, możemy odwołać się do specjalistów - oddać sprawę
do mediacji.
Mediacja jest formą dochodzenia do porozumienia stron z udziałem osoby trzeciej. Mediacja różni
się od innych form rozwiązywania konfliktów tym, iż stronom towarzyszy w rozwiązywaniu konfliktu
bezstronna, neutralna osoba - mediator. W wyniku mediacji zostaje wypracowana ugoda, która ma
satysfakcjonować w jednakowo obie strony konfliktu. Warunkiem niezbędnym do prowadzenia mediacji
jest zgoda obu stron na jej przeprowadzenie.
Jeśli druga strona (Twój partner w negocjacjach) odmówi udziału w rozmowach, to Twoje szanse na
polubowne załatwienie sprawy znacznie maleją. Rośnie natomiast prawdopodobieństwo szansy na
spotkanie w sądzie. Jeśli chcesz uniknąć takiej sytuacji, skorzystaj z wymienianych powyżej zasad,
o których warto pamiętać przy rozmowach z wierzycielem.
Polskie Centrum Mediacji
00-368 Warszawa, Okólnik 11 m. 9
tel./fax 0-22 826 06 63
e-mail: pcm@free.ngo.pl
http://free.ngo.pl/pcm
