IV. ŚWIADCZENIA OPIEKUŃCZE
Świadczeniami opiekuńczymi wymienionymi w ustawie o
świadczeniach rodzinnych są:
- świadczenie pielęgnacyjne,
- zasiłek pielęgnacyjny.
Świadczenie pielęgnacyjne
Przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem
niepełnosprawnym. Niepełnosprawność musi być potwierdzona
orzeczeniem o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu
niepełnosprawności. Dziecko (do ukończenia 16 roku życia)
legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności powinno mieć
dodatkowo wpisane w orzeczenie dwa wskazania, o:
- konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji, oraz
- konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w
procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Świadczenie otrzymuje matka lub ojciec dziecka albo opiekun
faktyczny, jeśli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub
innej pracy zarobkowej, ponieważ musi opiekować się dzieckiem
niepełnosprawnym. Warunkiem otrzymania świadczenia jest spełnienie
kryterium dochodowego z ustawy o świadczeniach rodzinnych (patrz: „Kryterium dochodowe”).
________________________
Nowi uprawnieni
W 2009 r. uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego
uzyskują osoby rezygnujące z zatrudnienia z powodu konieczności
sprawowania opieki, na których, zgodnie z Kodeksem rodzinnym i
opiekuńczym, ciąży obowiązek alimentacyjny. Oznacza to, że o
pomoc będzie mogło ubiegać się np. dorosłe rodzeństwo osoby, która
wymaga wsparcia albo rodzina zastępcza spokrewniona z dzieckiem (a
nie tylko matka, ojciec czy opiekun).
Wysokość świadczenia – 420 zł
Kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie jest
przyznawane:
- jeśli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo
do: renty, renty socjalnej, emerytury, zasiłku stałego, zasiłku
przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
- osoba w rodzinie ma ustalone prawo do
wcześniejszej emerytury na to dziecko,
- jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w
związku małżeńskim.
Świadczenie nie przysługuje również jeśli dziecko lub osoba
wymagająca opieki przebywa:
- w rodzinie zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej
spokrewnionej z dzieckiem),
- w placówce zapewniającej całodobową opiekę (gdzie przebywa w
związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub
rehabilitacji). Taką placówką jest np. specjalny ośrodek
szkolno-wychowawczym gdzie korzysta z całodobowej opieki przez
więcej niż 5 dni w tygodniu. Nie dotyczy to jednak zakładów opieki
zdrowotnej.
Świadczenia pielęgnacyjnego nie można łączyć z dodatkiem do zasiłku
rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z
urlopu wychowawczego. Nie można również pobierać dwóch świadczeń
pielęgnacyjnych – tzn. przysługuje tylko na jedno dziecko/ osobę w
rodzinie.
Zasiłek pielęgnacyjny
Skierowany jest do dwóch grup: do osób niepełnosprawnych oraz do
osób starszych. Przysługuje:
- dziecku niepełnosprawnemu (z orzeczoną
niepełnosprawnością),
- osobie niepełnosprawnej w stopniu
znacznym,
- osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym,
jeśli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku
życia,
- osobie, która ukończyła 75 lat.
Znaczny stopień niepełnosprawności oznacza: niepełnosprawność w
stopniu znacznym, całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej
egzystencji, stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w
gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji lub zaliczenie
do I grupy inwalidów.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza: niepełnosprawność w
umiarkowanym stopniu, całkowitą niezdolność do pracy lub zaliczenie
do II grupy inwalidów.
Wysokość zasiłku – 153 zł
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Nie przysługuje
również osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego (wypłacanego
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z rentą lub emeryturą).
___________________________________
Zasiłek pielęgnacyjny jest formą wsparcia, zapisaną w ustawie o
świadczeniach rodzinnych, o którą mogą ubiegać się osoby nie
spełniające kryteriów dochodowych (podobnie jak w przypadku
jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka). Oznacza to,
że adresatami zasiłku są nie tylko osoby/ rodziny znajdujące się w
gorszej sytuacji materialno-bytowej, ale wszyscy - po spełnieniu
opisanych powyżej warunków.
