Stan prawny na dzień 1 listopada 2009 r.
Opracowanie tekstu: Joanna Figura, Anna Masny, Ewa Śliwińska (Biuro Porad Obywatelskich, Warszawa)
Konsultacje pierwszego wydania: Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej, Warszawa
Wydanie IV aktualizował i uzupełniał: Jacek Białas
I. WSTĘP
Podstawa prawna:
- ustawa z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.),
- ustawa z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.),
- ustawa z dn. 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r., Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.),
- ustawa z dn. 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565 z późn. zm.).
Teksty jednolite wyżej wspomnianych aktów prawnych, jak i innych ustaw i rozporządzeń dostępne są na stronie Internetowego Systemu Aktów Prawnych, prowadzonej przez Kancelarię Sejmu RP, pod adresem http://isap.sejm.gov.pl.
Informacje zawarte w opracowaniu odnoszą się ogólnie do postępowań przed urzędami i przed sądami administracyjnymi. Nie odnoszą się do postępowania przed urzędami skarbowymi i izbami skarbowymi. Postępowanie to jest regulowane przepisami Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) i kieruje się nieco innymi zasadami.
Strona
W opracowaniu często pada określenie „strona”. Oznacza ono po prostu osoby, które uczestniczą w postępowaniu (składają podania, uzyskują meldunek, rejestrują działalność gospodarczą w gminie itp.). Wg artykułu 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Pełnomocnik
Zwykle uczestniczymy w postępowaniu osobiście. Istnieje jednak możliwość działania przez pełnomocnika (czyli inną osobę, która w naszym imieniu będzie występować jako strona), o ile dana czynność nie wymaga naszego osobistego działania. Pełnomocnikiem może być inna osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (czyli najczęściej inna osoba dorosła). Aby pełnomocnik mógł działać w naszym imieniu, musimy wystawić dokument pełnomocnictwa. Najczęściej dokument taki sporządzony jest w zwykłej, pisemnej formie i podpisywany. Jednakże w niektórych sprawach jest potrzebne pełnomocnictwo w szczególnej formie (np. aktu notarialnego). Dlatego, jeśli chcemy załatwić w urzędzie jakąś sprawę przez pełnomocnika dobrze jest wcześniej upewnić się, jaką formę powinno mieć pełnomocnictwo. W sprawach mniejszej wagi urząd może w ogóle nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.