+++
Ze wstępu do "Vademecum Osoby Niepełnosprawnej" (wydanie II, Warszawa,
stan prawny na dzień 1 września 2003)
"Vademecum osoby niepełnosprawnej" to II wydanie książki będącej
wynikiem pracy Stowarzyszenia Klon/Jawor i Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji. Każda
z tych organizacji podejmowała dotychczas rozmaite kroki w zakresie przybliżania osobom
niepełnosprawnym tematyki prawnej, w tym także bieżącego informowania o zmianach w
prawie, m.in. w postaci:
- publikacji drukowanych (broszury z serii "Poznaj Swoje Prawa", broszury z serii
"Biblioteczka Osoby Niepełnosprawnej"),
- Centrum Informacyjne dla Osób Niepełnosprawnych powstałego przy Stowarzyszeniu
Przyjaciół Integracji w 2003 r.,
- stałej rubryki "Centrum Informacyjne" w ogólnopolskim czasopiśmie
"Integracja",
- informacji w Telegazecie (Program II TVP, strony 175-199),
- serwisu internetowego: pomocspoleczna.ngo.pl oraz portalu: niepelnosprawni.info
"Vademecum" jest jednak nie tylko wynikiem współpracy tych dwóch
stowarzyszeń na rzecz niepełnosprawnych, ale stanowi również wynik naszych
doświadczeń i zdobytej wiedzy w zakresie uprawnień związanych z tą grupą.
"Vademecum" jest praktycznym przewodnikiem, przekazującym wiedzę w przystępny
i czytelny sposób, co ma ułatwić rozumienie i samodzielne rozwiązywanie
problemów z zakresu przepisów prawnych. Nie jest to przegląd prawa związanego z
niepełnosprawnością we wszystkich dziedzinach. W "Vademecum" staraliśmy
się poruszyć te zagadnienia, o które najczęściej pytają nas osoby
niepełnosprawne - dając wykładnię przepisów oraz, w miarę
możliwości, podpowiadając jak praktycznie radzić sobie w danej sytuacji.
Pogrupowane zagadnienia utworzyły bloki tematyczne, które najczęściej budzą
wątpliwości (dotyczące rent, zasiłków, świadczeń zdrowotnych,
podatków etc.) lub których nieznajomość może utrudniać życie (np.
kontakty z urzędami, problemy związane z edukacją dzieci i młodzieży,
kompetencje urzędów). Czytelnik znajdzie też w "Vademecum" adresy wybranych
organizacji pozarządowych zajmujących się problemami osób niepełnosprawnych,
informacje o edukacji dzieci, młodzieży i dorosłych etc. Pogrupowane zagadnienia
utworzyły bloki tematyczne - kolejne rozdziały mają ułatwiać szukanie
rozwiązania w następujących sytuacjach:
Jeśli znalazłeś się w trudnej sytuacji życiowej, szukasz
porady...
Jeśli masz kłopoty w kontaktach z urzędem...
Jeśli Twoje mieszkanie nie jest dostosowane do potrzeb osoby niepełnosprawnej...
Jeśli masz kłopoty i szukasz pomocy w ośrodku pomocy społecznej, Ty (lub Twój
bliski) potrzebujesz opieki...
Jeśli masz kłopoty ze służbą zdrowia...
Jeśli chcesz pracować...
Jeśli masz kłopoty z ZUS...
Jeśli nie są dla Ciebie jasne zasady orzecznictwa o niepełnosprawności...
Jeśli z racji niepełnosprawności przysługują Ci jakieś ulgi...
Jeśli, jako osoba niepełnosprawna, chcesz skorzystać z ulg podatkowych...
Jeśli masz kłopoty z edukacją swoją lub swojego dziecka...
Jeśli interesuje Cię, czy wejście Polski do Unii Europejskiej zmieni sytuację
osób niepełnosprawnych...
Jeśli szukasz kontaktu z jakąś organizacją społeczną, ważną
instytucją...
"Vademecum osoby niepełnosprawnej" ma jeden główny cel - dać
wiedzę, która pozwoli zrozumieć niektóre mechanizmy, zasady "poruszania
się" w urzędach . Nie jest to ani wiedza trudna do przyswojenia, ani na tyle
skomplikowana żeby nie było warto podjąć trudu jej poznania i używania, gdy
stajemy przed jakąś sprawą do załatwienia. Rozmaite badania pokazują
nieznajomość prawa w wielu dziedzinach. Niewiedza ta wynika w dużej części z
niedoceniania faktu, że "znajomość prawa pomaga", ale często także z
nienadążania za zmianami zachodzącymi w przepisach. Nie inaczej jest w przypadku
niepełnosprawności, przy czym nieznajomość przepisów dotyczy samych osób
niepełnosprawnych, jak też pracowników organizacji pozarządowych i instytucji.
Pamiętajmy, że żadna niewiedza, a szczególnie w kwestiach takich jak przepisy
prawne, nie chroni nas. Z całą pewnością warto więc na bieżąco
śledzić prawo i interesować się zachodzącymi zmianami, by w ten sposób
lepiej rozumieć procedury urzędowe. Nic nie upoważnia nas do roszczeń wobec
instytucji - jeśli jednak jesteśmy w trudnej sytuacji powinniśmy mieć
możliwość, a często oznacza to też: "mieć wiedzę", jak o
taką pomoc starać się i gdzie jej szukać.
Mamy nadzieję, ze "Vademecum osoby niepełnosprawnej" będzie dobrze
służyć osobom niepełnosprawnym oraz pracownikom organizacji i instytucji,
których zadaniem jest praca na rzecz tych osób.
