pomocspoleczna.ngo.pl
           

Opracowania PSP:
Bezrobotni - pomoc, rejestracja, uprawnienia
Niepełnosprawni - podstawowe uprawnienia i ulgi
Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej
Świadczenia rodzinne
Kto może otrzymać dodatek mieszkaniowy
Obywatel w urzędzie
Niepełnosprawni - orzecznictwo rentowe i pozarentowe



www.ngo.pl »  pomoc społeczna - polityka społeczna, opieka społeczna »  Bezrobotni - pomoc, rejestracja, uprawnienia, aktywizacja »  Promocja zatrudnienia - aktywne formy walki z bezrobociem » 
Bezrobotni - pomoc, rejestracja, uprawnienia, aktywizacja
opracowanie z serii "Poznaj Swoje Prawa"
Ostatnia modyfikacja: 16:15 17.01.2011
V. PROMOCJA ZATRUDNIENIA - AKTYWNE FORMY WALKI Z BEZROBOCIEM

Poniżej prezentujemy wybrane formy wsparcia, które zostały stworzone, aby pomóc w walce z bezrobociem. Skorzystać z nich może bezrobotny – w celu podjęcia zatrudnienia; jak też pracodawca – aby tworzyć miejsca pracy. Zaprezentowane wsparcie może być realizowane, jeśli urząd pracy posiada odpowiednie środki. Osoba bezrobotna powinna więc liczyć się z tym, że PUP nie przyzna wybranej formy pomocy z powodu braku pieniędzy w danym momencie. Warto jednak za jakiś czas ponowić swój wniosek o udzielenie pomocy.

Począwszy od 2009 r. w ramach urzędów pracy wyodrębnia się centra aktywizacji zawodowej. Centra realizują zadania w zakresie usług rynku pracy oraz instrumentów rynku pracy (czyli m.in. aktywnych form wsparcia bezrobotnych, opisanych w dalszej części opracowania). Centra nie angażują się w działania  administracyjne, takie jak np. przyznawanie zasiłków.

Pomoc nie tylko w PUP
Prezentowane formy pomocy są realizowane przez urzędy pracy i wynikają z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Warto jednak wiedzieć, że istnieją też inne formy wspierania osób bezrobotnych realizowane m.in. przez ośrodki pomocy społecznej, czy organizacje pozarządowe. Instytucje te mogą zdobywać środki na realizację programów dla osób bezrobotnych z różnych źródeł, m.in. z funduszy europejskich. Walka z bezrobociem jest jednym z priorytetów Unii Europejskiej, która przeznacza duże środki na ten cel. Warto więc pytać się w swoim ośrodku pomocy społecznej, urzędzie gminy, urzędzie pracy, gminnych centrach informacji - czy na danym terenie są realizowane takie programy.

Szkolenia, poradnictwo, pośrednictwo - usługi rynku pracy

Osoba bezrobotna może zostać skierowana na szkolenie. Szkolenie daje możliwość nabycia kwalifikacji zawodowych (w przypadku braku kwalifikacji) lub zmiany/ uzupełnienia kwalifikacji (jeśli np. z naszymi dotychczasowymi kwalifikacjami nie możemy znaleźć zatrudnienia). Szkolenie może również dotyczyć aktywnego poszukiwania pracy.

Jest też możliwość ubiegania się o skierowanie na szkolenie, które wybrał sam bezrobotny. Skierowanie przysługuje nie częściej niż raz w roku kalendarzowym. Bezrobotny musi wskazać celowość odbycia przez niego danego szkolenia. Koszty szkolenia, które zwróci nam urząd pracy nie przekroczą 300% przeciętnego wynagrodzenia.

Bezrobotnemu skierowanemu na szkolenie przysługuje stypendium w wysokości 120% podstawowej kwoty zasiłku, czyli  890,60 zł. Jeśli liczba godzin szkolenia jest mniejsza niż 150 godzin miesięcznie, wypłacane jest proporcjonalnie mniejsze stypendium.

Należy pamiętać, że osoba, która z własnej winy nie ukończy szkolenia, jest zobowiązana do zwrotu jego kosztów. Nie dotyczy to sytuacji, kiedy powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie pracy.

Pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia. Osoba bezrobotna może uzyskać nieoprocentowaną pożyczkę na sfinansowanie kosztów szkolenia, dzięki któremu osoba ta będzie miała możliwość podjęcia lub utrzymania  zatrudnienia. Kwota pożyczki nie może przekroczyć wysokości 400%  przeciętnego wynagrodzenia.

Dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych. PUP może sfinansować bezrobotnemu 100% kosztów studiów podyplomowych, jednak w kwocie nie większej niż 300% przeciętnego wynagrodzenia. Bezrobotnemu za okres studiów przysługuje stypendium w wysokości 20% zasiłku, czyli 148,502 zł.

Dla poszukujących pracy. Część z opisanych wyżej  form pomocy - szkoleń i innych związanych ze zwiększaniem kwalifikacji - skierowana jest również do osób poszukujących pracy. Nie dotyczy to jednak wszystkich poszukujących pracy, ale wybranych grup, które opisano szczegółowo w art. 43 ustawy. Przykładowo, na szkolenie będzie mogła zostać skierowana osoba poszukująca pracy, która:
- jest w okresie wypowiedzenia stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
- uczestniczy w zajęciach centrum integracji społecznej,
- pobiera rentę szkoleniową.
Osoby poszukujące pracy, skierowane na szkolenie, nie będą jednak miały prawa do stypendium.

Poradnictwo zawodowe świadczone jest w formie porad indywidualnych i grupowych. Z poradnictwa mogą korzystać zarówno bezrobotni (czyli osoby spełniające kryteria podane w rozdziale: „Status bezrobotnego”) jak i osoby poszukujące pracy. Polega ono na pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia. W ramach poradnictwa osoba korzystająca z pomocy może np. zostać skierowana na specjalistyczne badania umożliwiające wydanie opinii o przydatności do określonego zawodu czy stanowiska. Koszty badań pokryje urząd pracy.

Pracodawca również może korzystać z poradnictwa, które polega wtedy na pomocy w doborze odpowiednich pracowników.

Pośrednictwo pracy prowadzone jest nieodpłatnie, przez urzędy pracy, agencje zatrudnienia oraz Ochotnicze Hufce Pracy. Placówki prowadzące pośrednictwo zbierają i udostępniają oferty od pracodawców, inicjują również kontakty pracodawców z bezrobotnymi i poszukującymi pracy. Prowadzenie pośrednictwa obejmuje też informowanie bezrobotnych o przysługujących im prawach i o ich obowiązkach.

Indywidualny plan działania jest przygotowywany dla bezrobotnego (lub poszukującego pracy) przy jego udziale. Celem planu ma być doprowadzenie do podjęcia odpowiedniej pracy. Przygotowanie indywidualnego planu jest obowiązkowe w przypadku osoby bezrobotnej, która pozostaje w rejestrze bezrobotnych nieprzerwanie przez 6 miesięcy (plan musi zostać przygotowany w siódmym miesiącu). W planie zostaną podane m.in. konkretne działania podejmowane przez urząd pracy wobec bezrobotnego (formy pomocy z ustawy), terminy kontaktów z pośrednikiem pracy, doradcą zawodowym lub innym pracownikiem urzędu oraz termin i warunki zakończenia realizacji planu.

Aktywne wsparcie finansowe - instrumenty rynku pracy i przygotowanie zawodowe dorosłych

Dodatek aktywizacyjny. Przyznawany jest bezrobotnemu uprawnionemu do zasiłku (patrz rozdział: „Kto może otrzymać zasiłek dla bezrobotnych”), w dwóch sytuacjach:

  1. jeśli na podstawie skierowania urzędu podejmuje zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy, a jego wynagrodzenie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tym przypadku dodatek powinien uzupełnić wynagrodzenie do kwoty minimalnego wynagrodzenia. Dodatek nie może jednak przekroczyć 50% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, czyli kwoty 371 zł. Dodatek przysługuje przez okres w jakim wypłacany byłby zasiłek.

    Dodatek nie przysługuje, jeśli pracodawca otrzymał z PUP dofinansowanie do stanowiska pracy.
     
  2. podejmuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową z własnej inicjatywy. Wysokość dodatku w tej sytuacji wynosi również 50% zasiłku, czyli 371 zł, ale przysługuje tylko przez połowę okresu w jakim przysługiwałby zasiłek.

Dodatek nie przysługuje w przypadku podjęcia zatrudnienia poza granicami Polski oraz jeśli zatrudnienie następuje u pracodawcy, dla którego osoba pracowała bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna.

Środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Środki mogą być przyznane bezrobotnemu podejmującemu działalność gospodarczą. Ich wysokość określa umowa zawarta pomiędzy bezrobotnym, a PUP. Nie mogą jednak przekroczyć kwoty 6-krotnego przeciętnego wynagrodzenia. W przypadku podjęcia działalności gospodarczej w ramach nowo tworzonej spółdzielni socjalnej maksymalna dotacja nie może przekroczyć kwoty 4-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, a jeśli bezrobotny przystępuje do działającej już spółdzielni - 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia (spółdzielnie socjalne to specjalny rodzaj spółdzielni, tworzonych głównie z myślą o osobach wykluczonych, czyli m.in. bezrobotnych i niepełnosprawnych, przy ich aktywnym udziale - w spółdzielniach znajdują oni zatrudnienie). Środki wraz z odsetkami podlegają zwrotowi jeśli zostaną wykorzystane niezgodnie z umową, bądź jeśli działalność gospodarcza będzie prowadzona krócej niż przez 12 miesięcy. Zwrotu będzie musiała dokonać również osoba, która była członkiem spółdzielni socjalnej przez okres krótszy niż 12 miesięcy.

Nie każda prośba o przyznanie środków na rozpoczęcie działalności zostanie rozpatrzona pozytywnie. Ta forma pomocy staje się coraz popularniejsza wśród bezrobotnych więc m.in. z tego powodu urzędy pracy dokładnie przyglądają się składanym wnioskom. Wniosek należy traktować jak biznesplan - dobrze przemyśleć i opisać przedsięwzięcie (pamiętając przy tym, że niepowodzenie - przerwanie działalności przed upływem roku - spowoduje, że będziemy zmuszeni do zwrotu otrzymanych środków). Warto też poszukać wsparcia w organizacjach pozarządowych - wiele z nich przygotowuje bezrobotnych do samozatrudnienia.

Zwrot kosztów przejazdów lub kosztów zakwaterowania. Zwrot taki może nastąpić, jeśli osoba bezrobotna, skierowana przez urząd pracy, podejmuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, rozpoczyna staż, przygotowanie zawodowe dorosłych, lub została skierowana na zajęcia z zakresu poradnictwa zawodowego lub pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, poza miejscem zamieszkania. Zwrot nie zostanie przyznany jeśli wynagrodzenie uzyskiwane przez zainteresowanego przekracza 200% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku zwrotu kosztów zakwaterowania czas dojazdu i powrotu do miejsca stałego zamieszkania musi wynosić ponad 3 godziny (i w związku z tym skierowany decyduje się na zakwaterowanie w miejscowości, w której podejmuje pracę). Zwrot kosztów zakwaterowania nie przysługuje w sytuacji skierowania na zajęcia z poradnictwa i aktywnego poszukiwania pracy. Opisana tu pomoc przyznawana jest na okres do 12 miesięcy.

Przygotowanie zawodowe dorosłych to forma wsparcia, która ma spowodować, żeby osoba bezrobotna nauczyła się zawodu i uzyskała formalne potwierdzenie (świadectwo/ zaświadczenie) zdobytych kwalifikacji czy tytułu zawodowego. Przygotowanie przybiera dwie formy: dłuższą, którą jest praktyczna nauka zawodu (od 12 do 18 miesięcy), i krótszą - przyuczenie do pracy (od 3 do 6 miesięcy). W trakcie odbywania przygotowania zawodowego dorosłych otrzymuje się stypendium w wysokości 120% zasiłku, czyli 890,60 zł. Nauka zawodu odbywa się najczęściej u pracodawcy (podobnie jak w przypadku opisanego dalej stażu), bez nawiązania stosunku pracy, na podstawie umowy między pracodawcą, a starostą.

Z niektórych form pomocy mogą skorzystać także pracodawcy zatrudniający skierowane z PUP osoby bezrobotne, są to m.in.: refundacja kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy oraz opłaconych składek  na ubezpieczenie społeczne.

Osoby będące w szczególnej sytuacji na rynku pracy

Ustawa wyróżnia siedem grup, do których kierowane są specjalne formy wsparcia. Wyróżnione grupy przedstawia tabela. 

Numer grupy Nazwa grupy Definicja grupy
GRUPA 1 bezrobotni do 25 roku życia to bezrobotni, którzy do dnia zastosowania wobec nich określonej formy pomocy nie ukończyli 25 roku życia
GRUPA 2 bezrobotni długotrwale albo po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego lub kobiety, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka

bezrobotni długotrwale to bezrobotni pozostający w rejestrze urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w okresie ostatnich 2 lat, z wyłączeniem okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego dorosłych

(definicja kontraktu socjalnego znajduje się na końcu opracowania)

GRUPA 3 bezrobotni powyżej 50 roku życia to bezrobotni, którzy w dniu zastosowania wobec nich określonej formy pomocy ukończyli co najmniej 50 rok życia
GRUPA 4 bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego - bezrobotni bez kwalifikacji to bezrobotni nieposiadający kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonych dyplomem, świadectwem, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu,
- bezrobotni bez doświadczenia zawodowego to bezrobotni, którzy wykonywali zatrudnienie oraz inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą krócej niż przez 6 miesięcy lub wcale nie pracowali
GRUPA 5 bezrobotni samotnie wychowujący co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia (definicja samotnego wychowywania dziecka znajduje się na końcu opracowania)
GRUPA 6 bezrobotni, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia osoby, które po opuszczeniu zakładu karnego nie mogą znaleźć pracy i uzyskają status osoby bezrobotnej (zarejestrują się w urzędzie pracy jako bezrobotne)
GRUPA 7 bezrobotni niepełnosprawni to bezrobotni, którzy przy rejestracji potwierdzą swoją niepełnosprawność, przedstawiając odpowiednie orzeczenie (o stopniu niepełnosprawności, niezdolności do pracy lub grupie inwalidzkiej). Trzeba pamiętać, że niepełnosprawni mający uprawnienia do renty z tyt. niezdolności do pracy czy renty socjalnej, nie zostaną zarejestrowani jako bezrobotni (pisaliśmy o tym w rozdziale: „Status bezrobotnego”). To z jakich form pomocy świadczonych przez PUP mogą korzystać niepełnosprawni określa ustawa o rehabilitacji zawodowej (Dz.U.2008.14.92). Będą to m.in. staże i prace interwencyjne. Z pomocy tej skorzystają bezrobotni niepełnosprawni, a także niepełnosprawni poszukujący pracy niepozostający w zatrudnieniu.

 

PRZYKŁADY POMOCY SKIEROWANEJ DO OSÓB BĘDĄCYCH W SZCZEGÓLNEJ SYTUACJI NA RYNKU PRACY (czyli do wyróżnionych w tabeli grup)

Staż. Urząd pracy może skierować bezrobotnego (z wszystkich wymienionych grup) na staż u pracodawcy. Celem stażu jest nabycie umiejętności praktycznych. Staż może trwać do 6 miesięcy. Bezrobotni z grupy 1 oraz bezrobotni absolwenci szkół wyższych, do ukończenia 27 lat, w ciągu roku od ukończenia szkoły, mogą zostać skierowani na dłuższy staż, trwający do 12 miesięcy. Podczas stażu nie zostaje nawiązany stosunek pracy, a formą wynagrodzenia jest stypendium w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych, czyli 890,60 zł.

Warto wiedzieć, że pracodawca występujący do PUP o zorganizowanie u niego stażu może we wniosku wskazać imiennie osobę bezrobotną, którą chce przyjąć. Jeśli więc znaleźliśmy interesujące nas miejsce pracy, a pracodawca nie ma środków, aby nas zatrudnić, warto poinformować go o możliwości zatrudnienia nas w ramach stażu. Dla pracodawcy nie wiąże się to z kosztami wypłaty stypendium ani składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, gdyż finansuje to urząd pracy.

Stypendium. Przysługuje bezrobotnemu bez kwalifikacji zawodowych, który w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w PUP podejmuje naukę:
- w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej,
- szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych.
Pomoc wynosi 100% kwoty zasiłku, czyli 742,10 zł miesięcznie. Stypendium przysługuje w okresie pobierania nauki, przez 12 miesięcy od dnia podjęcia nauki, ale starosta może podjąć decyzję o przedłużeniu tego okresu. Warunkiem uzyskania prawa do stypendium jest spełnienie kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej (Dz.U.2009.175.1362), które obecnie wynosi 351 zł na osobę w rodzinie.

Zatrudnienie subsydiowane. To zatrudnienie w ramach tzw. prac interwencyjnych lub robót publicznych. Organizator robót lub pracodawca zatrudniający osobę w ramach prac interwencyjnych, otrzymuje przez określony okres zwrot części kosztów (wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne, wyposażenie nowego stanowiska pracy). Z pomocy w formie zatrudnienia subsydiowanego, w różnym stopniu mogą korzystać wszystkie wymienione w tabeli grupy.

Refundacja kosztów opieki nad dzieckiem. Jeśli bezrobotny należący do grupy 5 podejmie zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, zostanie skierowany na staż, przygotowanie zawodowe dorosłych lub szkolenie, może otrzymać refundację kosztów opieki nad dzieckiem lub dziećmi do lat 7 (np. koszty zatrudnienia opiekunki). Koszty opieki należy udokumentować. Maksymalna kwota refundacji, to wysokość połowy podstawowej kwoty zasiłku (czyli 371 zł) na każde dziecko. Pomoc można otrzymać na okres do 6 miesięcy, a w przypadku skierowania na staż, przygotowanie zawodowe dorosłych lub szkolenie - na okres trwania tych form wsparcia. Refundacja przysługuje, jeśli przychód osiągany z ww. tytułów (pracy, stażu itd.) nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę. Refundacja może być wypłacana również w formie zaliczki.

Refundacja przysługuje też bezrobotnemu opiekującemu się osobą zależną (patrz: „Definicje”).

(wszystkie formy pomocy dla osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy oraz zasady ich stosowania znajdują się w ustawie, do której tekstu należy się odwołać w konkretnym przypadku - formy te opisane są w artykułach 50-61b)

 

powiadom o błędach | wersja do druku | ustaw jako startową | poleć tę stronę | kontakt | o portalu www.ngo.pl | reklama